Een maaier die in april niet start of een buitenkraan die lekt bij het opendraaien: de oorzaak ligt bijna altijd in het najaar. Bij tuin winterklaar maken denken veel mensen vooral aan bladruimen, terwijl de meeste winterschade aan machines en waterleidingen ontstaat.
Die schade is goed te voorkomen. Het werk kost ongeveer een middag, verdeeld over twee momenten: rond de laatste maaibeurt en vlak voor de eerste nachtvorst.
De volgorde van de stappen volgt die twee momenten. Eerst het gazon, dan de machines en het gereedschap, als laatste alles waar water in staat.
Maai voor het laatst zodra het gras niet meer groeit en zet de maaier daarbij op 4 tot 5 cm. Gras stopt met groeien als de bodemtemperatuur onder ongeveer 8 °C zakt. Meestal valt de laatste maaibeurt daardoor tussen half oktober en half november.
Die 4 tot 5 cm is een bewuste middenweg. Korter gemaaid gras gaat met kale plekken de winter in en geeft mos meer kans. Langer gras gaat plat liggen onder regen en sneeuw, houdt vocht vast en geeft schimmels zoals sneeuwschimmel de ruimte.
Haal nooit meer dan een derde van de spriethoogte in één keer weg. Maai alleen droog gras en niet op een vorstochtend. Bij een groot gazon gaat die laatste beurt met een zitmaaier een stuk sneller dan met een duwmaaier.
Een laag blad houdt licht tegen en vocht vast. Het gras eronder vergeelt binnen enkele weken en op die plekken krijgen mos en schimmel ruimte.
Haal het blad tijdens de bladval ongeveer eens per week weg, bij voorkeur als het droog is. Een ruggedragen bladblazer blaast het in korte tijd naar één punt, waar je het opraapt. Ligt er veel blad op grind of tussen de planten, dan werkt een bladzuiger vaak beter, omdat die het blad direct opzuigt en verkleint.
Onder heesters en in borders mag het blad blijven liggen als bescherming tegen vorst. Alleen gazon en paden moeten vrij zijn.
Grasresten onder het maaidek houden vocht vast. Bij een stalen maaidek roest het metaal onder die aangekoekte laag ongezien door.
Haal voor het schoonmaken eerst de bougiekabel los of de accu eruit. Kantel een benzinemaaier altijd met luchtfilter en carburateur naar boven, anders loopt er olie of benzine in het filter. Krab de resten los met een plastic schraper.
Gebruik geen hogedrukreiniger op motor, lagers of elektronica. Klop ook het luchtfilter uit. Een bosmaaier, kettingzaag of heggenschaar krijgt dezelfde behandeling.
Een bot maaimes scheurt het gras in plaats van het te knippen. De rafelige toppen verkleuren. Laat het mes na ongeveer 25 werkuren slijpen en balanceren. Een mes dat na het slijpen niet in balans is, geeft trillingen die de motorlagers belasten.
Spades, schoffels en snoeischaren gaan roesten als er grond of plantensap aan blijft zitten. Maak ze schoon, laat ze helemaal drogen en wrijf de metalen delen in met een dunne laag olie. Geef scharnieren van snoeischaren een druppel olie en behandel houten stelen met lijnolie tegen uitdrogen.
Ja, of je moet de benzine stabiliseren. Gewone pompbenzine veroudert tijdens maanden stilstand. De ethanol in E10 trekt vocht aan en uit oude benzine ontstaan kleverige resten die de carburateur verstoppen.
Leeg de tank in een goedgekeurde jerrycan, buiten of in een goed geventileerde ruimte. Start de motor daarna en laat hem stationair draaien tot hij vanzelf afslaat. Zo is ook de carburateur droog. Bij tweetaktmachines zoals een kettingzaag of bosmaaier voorkomt dit dat de membranen in de carburateur aan elkaar gaan kleven.
Wil je de tank niet leegmaken, voeg dan bij het tanken een brandstofstabilisator toe en laat de motor een paar minuten draaien. Zo komt de behandelde benzine ook in de carburateur. Eenvoudiger is alkylaatbenzine: die bevat vrijwel geen ethanol en blijft jaren goed, zodat je hem in de tank kunt laten zitten.
Ververs de olie van een viertaktmotor aan het einde van het seizoen, niet pas in het voorjaar. Gebruikte olie bevat verbrandingsresten en zuren die tijdens maanden stilstand op lagers en cilinderwand inwerken. Een tweetaktmotor heeft geen oliecarter, daar volstaat stap 5.
Laat de motor eerst warmdraaien, want warme olie loopt vollediger weg. Houd voor hoeveelheid en type de handleiding aan.
Voor de cilinder is er nog een extra stap. Draai de bougie eruit, giet ongeveer 3 cc motorolie door de bougieopening en trek een paar keer rustig aan het starterkoord. De olie legt een film over de cilinderwand die roest voorkomt. Controleer meteen de bougie: roetaanslag of een afgesleten elektrode betekent vervangen.
Haal de accu uit de machine en bewaar hem binnen op 40 tot 60% lading. Bij veel accu’s is dat het punt waarop twee ledjes branden. Een lithium-ion-accu veroudert het minst in die middelste stand: een volle accu staat onder spanning en een lege accu kan zo diep ontladen dat de lader hem daarna weigert.
Kies een droge plek met een constante temperatuur tussen 5 en 20 °C, zoals een bijkeuken of trapkast. Een onverwarmde schuur is ongeschikt vanwege vorst en vocht, een plek naast de radiator vanwege warmte.
Controleer de lading halverwege de winter en laad bij tot twee ledjes als hij is gezakt. Laad nooit onder 5 °C, want een koude accu raakt bij opladen blijvend beschadigd. Voor combimotoren en andere machines op accu geldt dezelfde aanpak per accu.
Water dat in een slang achterblijft, zet bij bevriezen ongeveer 9% uit. Dat is genoeg om koppelstukken, spuitpistolen en de binnenlaag van de slang te laten scheuren.
Koppel de slang los van de kraan, leg hem uitgerold op een lichte helling en laat hem leeglopen. Rol hem daarna op en berg hem op in de schuur of garage. Doe hetzelfde met sproeiers en spuitpistolen.
Een gewone buitenkraan heeft de afsluiter aan de buitenkant van de muur. Het stuk leiding tussen binnenmuur en kraan staat vol water en kan bij een nacht van -5 °C al bevriezen en barsten. Tap de kraan daarom af in de herfst, voor de eerste nachtvorst.
Ja. Een vorstvrije kraan sluit binnen in de muur af, zodat het buitenste stuk vanzelf leegloopt. Dat werkt alleen zonder slang: met een aangekoppelde slang blijft water in de spindel staan en bevriest die alsnog.
Een ingegraven beregeningsinstallatie bevriest op de plekken waar water blijft staan: in leidingen, afsluiters en sproeikoppen. Pop-up- en draaisproeiers hebben een mechaniek met tandwieltjes dat bij vorst snel kapotgaat.
Draai eerst de hoofdkraan van de installatie dicht. Systemen met afdruipventielen lopen daarna vanzelf leeg via het laagste punt. Zitten er terugslagkleppen in de leidingen, dan blijft er water achter en moet het systeem worden doorgeblazen.
Doorblazen doe je met een compressor op lage druk en met veel luchtvolume. Begin rond 0,5 bar, verhoog stapsgewijs tot maximaal 2,5 bar en blaas de groepen een voor een door tot de sproeiers alleen nog lucht sissen. Een compressor met hoge druk en weinig volume kan koppelingen beschadigen.
Een druppelslang loopt vanzelf leeg. Ontkoppel de pomp en de kraancomputer, tap de pomp af en bewaar beide vorstvrij.
Met deze 10 stappen is het meeste werk in een middag gedaan. De timing weegt zwaarder dan de tijd. Gazon en machines volgen de laatste maaibeurt, tussen half oktober en half november. Slang, kraan en beregening moeten klaar zijn voor de eerste nachtvorst, ook als het gras nog groeit.
Voor een machine die je maar een paar keer per jaar gebruikt, is huren een alternatief voor stallen.
Vink af per moment: rond de laatste maaibeurt, voor de eerste nachtvorst en halverwege de winter
Nee, maai niet op bevroren gras.
Bevroren sprieten knakken onder de wielen en het maaimes. Op die plekken ontstaan bruine sporen die pas in het voorjaar herstellen.
Liever niet in een onverwarmde schuur. Een lithium-ion-accu bewaar je het best droog tussen 5 en 20 °C.
Vorst en vocht versnellen de veroudering van de cellen. Opladen onder 5 °C beschadigt de accu blijvend.
Gewone pompbenzine begint na een paar weken tot maanden te verouderen. Alkylaatbenzine blijft jaren goed.
Vooral E10 is gevoelig, omdat de ethanol vocht aantrekt. Tank in het najaar daarom niet meer bij dan je nog verbruikt.
Alleen als hij versleten of vervuild is. Controleer hem als hij er toch uit is voor de olie in de cilinder.
Roetaanslag, olie op de punt of een afgeronde elektrode zijn redenen om te vervangen. Een nieuwe bougie kost weinig en voorkomt startproblemen in het voorjaar.
Na de laatste nachtvorst, meestal in april.
Draai de afsluitkraan binnen langzaam open en controleer kraan en leiding op lekkage. Sluit daarna de buitenkraan en laat een korte straal lopen voordat je de slang aansluit.
Beter niet. Water onder hoge druk dringt in lagers, motor en elektronica.
Gebruik een plastic schraper en een borstel voor het maaidek en een vochtige doek voor de kap. Laat de maaier helemaal drogen voordat je hem opbergt.
Ja, een stofhoes of oud laken beschermt tegen stof. Zet de maaier in de normale stand op een droge plek.
Gebruik geen luchtdicht plastic, want daaronder blijft condens hangen. Met wat ventilatie blijft de machine droog.
